Word vriend!
News

Gastcolumn Nepal door Caroline

Kerst en Oud & Nieuw wordt tegenwoordig wel gevierd in Nepal maar natuurlijk lang niet op zo’n grote schaal als in Nederland. Toch is Kerst sinds een aantal jaar toch een heuse public holiday geworden, het aantal Christenen stijgt dan ook behoorlijk elk jaar.

Ik zelf zal het hier niet vieren dit jaar, ga lekker met mijn familie rond de kerst tafel zitten en vuurwerk afsteken, maar vorig jaar was ik wel in Nepal. En waar dit vrijwel overal ter wereld wordt beschouwd als iets waar de familie bijeenkomt, de gelovigen (maar ook niet-gelovigen) naar de kerk gaan en alle kantoren, winkels etc. dicht zijn, gaat hier het leven gewoon door. Ook al is het nu dus wel een public holiday in Nepal. De Nepalezen houden sowieso graag van public holidays, ook al betekent dit dat men eigenlijk de reden hiervoor niet weet, Kerst dus bijvoorbeeld. De Christenen gaan wel naar de kerk, die vaak wat speciaals organiseren, maar samen rond een kersttafel zitten met de hele familie heb ik nog niet ervaren. Het is sowieso een vreemde gewaarwording als je zelf wel een kerstgevoel hebt, want ja iedereen thuis zit wel gezellig samen, en hier zijn de winkels gewoon open en ziet de dag er uit als elke andere dag. Gelukkig staat er in Thamel, de toeristische wijk, wel nog een kertsmaal op het menu a la ‘Turkey with mashed potatoes and cranberry sauce’, maar  daar is als vegetarier natuurlijk ook weinig speciaals aan. Dus Kerst moet je hier zelf gezellig maken door maar gewoon een mooi maal op tafel te zetten met een stel vrienden.

Gelukkig weten de Nepalezen het ontbrekende Kerstgevoel wel te compenseren door het grootste festival van het jaar, namelijk Dashain en Tihar. Dit festival staat wel in het teken van familie en de welbekende Tika (zegening). Echt alle familie wordt een maand lang afgelopen, propvolle bussen en Kathmandu bijna leeg als gevolg (de meesten gaan terug naar hun dorpen). Het echte festival begint met ‘Tika day’ (meestal rond eind september)  waarop je als eerste Tika, zegening dus, van je moeder ontvangt. Tika is rood/wit gekleurde rijst (afhankelijk van de kaste) wat je op je voorhoofd gedrukt krijgt, je krijgt bloemen voor in je haar en geld (waarbij de vrouwen altijd meer krijgen dan de mannen). Pas als je tika van je moeder hebt ontvangen kan je bij de rest van je familie langs voor het ontvangen van tika. Deze dagen van het ontvangen van tika duurt doorgaans zo’n 6 dagen maar kan net een dag verschillen, afhankelijk van de stand van de maan. Overal wordt gegeten en gedronken, zelfs als je niet meer kan. Je moet overal eten als je tika hebt ontvangen anders geldt je zegening niet. Na deze tika dagen is er 15 dagen ‘rust’ alvorens Tihar begint. Ook hier speelt het geven en ontvangen van tika de grootste rol, maar draait het om het ontvangen van tika van je zus en het teruggeven van tika aan je zus. De zus bereidt eten voor voor haar broer(tje), geeft malla (een bloemen sjaal) en tika dus. De broer of het broertje geeft geld aan zijn zus. Dit is bhai tika (letterlijk broer tika). Vier dagen voor deze tika dag draait het om Kag tihar (tika voor kraaien), kukur tihar (voor honden), Gai tihar (voor koeien) en ‘Laxmi puja’ (godin van de welvaart), waarbij zij gezegend wordt in de hoop dat ze je huis binnentreedt voor goede welvaart en dag vier is Goru tihar (voor ossen). De vijfde dag is dan bhaitika. Na bhaitika is de grootste maand van festivals afgelopen en dan kan men weer gaan sparen voor het jaar daarop.

Tot dusver een ‘vergelijkbare’  Kerst in Nepal.

Nu Oud & Nieuw. Vorig jaar heb ik het westerse Oud & Nieuw op zijn Nepalees gevierd, temidden van Nepalezen die feest stonden te vieren. Maar aftellen tot aan 12 uur, iedereen omhelsen en een gelukkig nieuwjaar wensen en vuurwerk afsteken was er niet bij. Ik was volgens mij de enige die doorhad dat het nieuwe jaar was ingegaan, maar de Nepalezen gaven er niet zoveel om en vonden het veel belangrijker dat het feestje niet werk onderbroken hiervoor. De Nepalezen kennen echter wel ook hun eigen Oud & Nieuw, op basis van hun kalender, en dit vindt plaats rond mid-April. Voor de verandering heb ik afgelopen jaar het Nepalese Oud & Nieuw op z’n westers gevierd, en behalve wat extra aankleding in de westerse bars ging hier ook vanaf de ‘toeristen’  weinig aandacht naar uit. Het jaar daarvoor overigens wel op zijn ‘Nepalees’ gevierd maar ook dit was niet meer dan een mooi feestje en goeie gelegenheid om met vrienden op stap te gaan. De volgende dag zijn de winkels allemaal open, maar wordt je vaak wel begroet met Happy Newyear, of op zijn Nepalees ‘Naya warshako subha kamana’, mits ze doorhebben dat jij doorhebt dat het nieuwe jaar is ingegaan. Naast dit Nepalese nieuwjaar zijn er nog wat ‘losars’, dit zijn Tibetaanse nieuwjaars en vinden gespreid over het jaar plaats. Dit heb ik echter nooit gevierd (doen ze hier overigens ook niet echt) en niemand weet vaak echt wanneer het is.

Tot zover Kerst, Dashain, Tihar en twee keer Oud & Nieuw in Nepal. Het feest hier houdt niet op!

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

0 Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *